แนวทางสั้น ๆ สำหรับผู้ปกครองในการตั้งค่าความเป็นส่วนตัว จำกัดการเปิดเผยตำแหน่งและรูปถ่าย และพูดคุยเรื่องความยินยอมกับเด็ก เพื่อลดโอกาสถูกคุกคามทางออนไลน์
การป้องกันเด็กถูกคุกคามทางออนไลน์ไม่ได้จบที่การติดตั้งแอปเฝ้าระวัง แต่เริ่มจากการปกป้องข้อมูลส่วนบุคคลของเด็กไม่ให้หลุดไปในที่สาธารณะโดยไม่จำเป็น ชื่อโรงเรียน รูปเครื่องแบบ ตำแหน่งบ้าน และรายชื่อเพื่อนในโซเชียล สามารถถูกนำไปใช้สร้างความสนิทสนมปลอมหรือติดตามตัวเด็กได้
หน่วยงานเชิญชวนผู้ปกครองใช้หลัก “เก็บเท่าที่จำเป็น” และขอความยินยอมก่อนโพสต์ภาพหรือข้อมูลของเด็ก ซึ่งสอดคล้องกับ พ.ร.บ. คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 และการคุ้มครองสิทธิเด็ก
การตั้งค่าความเป็นส่วนตัวและการพูดคุยเรื่องข้อมูลส่วนตัวควรทำร่วมกับเด็ก ไม่ใช่ทำแทนโดยไม่บอกเหตุผล
ข้อมูลของเด็กที่มักถูกเปิดเผยโดยไม่ตั้งใจ
- ชื่อ-นามสกุลจริง วันเกิด และชื่อเล่นที่ใช้ทุกแพลตฟอร์ม
- รูปเครื่องแบบ ป้ายชื่อ ป้ายทะเบียนรถ และหน้าบ้าน
- ตำแหน่งเรียลไทม์จากสตอรี่หรือแท็กสถานที่
- ตารางเรียน ชมรม และสถานที่ที่เด็กไปเป็นประจำ
Infographic: 6 ขั้นตอนที่ผู้ปกครองนำไปใช้ได้ทันทีบนโทรศัพท์และบัญชีโซเชียลของเด็ก
6 ขั้นตอนที่เริ่มวันนี้ได้
- เปิดการตั้งค่าความเป็นส่วนตัว — ตั้งโปรไฟล์เป็นส่วนตัว ปิดการค้นหาจากคนแปลกหน้า และจำกัดผู้ที่ส่งข้อความได้
- ไม่เปิดเผยตำแหน่งและโรงเรียน — ปิดแชร์โลเคชันในสตอรี่ และไม่ระบุชื่อโรงเรียนในไบโอ
- จำกัดรูปบนโปรไฟล์สาธารณะ — หลีกเลี่ยงรูปที่อ่านป้ายชื่อหรือระบุสถานที่บ้านได้ทันที
- ขอความยินยอมก่อนโพสต์ — คุยกับเด็กก่อนลงรูป หากเด็กไม่สบายใจให้ลบได้
- ใช้การควบคุมของผู้ปกครอง — เปิด Family Sharing หรือ Parental Controls ตามแพลตฟอร์มที่ใช้จริง
- ทบทวนแอปและรายชื่อเพื่อน — ตรวจแอปที่ติดตั้งและคนที่เด็กคุยด้วยร่วมกันเป็นประจำ ไม่ใช่การดักอ่านทุกข้อความ
สิ่งที่หน่วยงานและสถานศึกษาทำได้
- ไม่เผยแพร่รายชื่อนักเรียนพร้อมรูปถ่ายในที่สาธารณะหากไม่มีฐานทางกฎหมายหรือความยินยอมที่เหมาะสม
- กำหนดชั้นความลับของข้อมูลนักเรียน และจำกัดสิทธิเข้าถึงเฉพาะผู้ที่จำเป็นต้องรู้
- สอนเด็กเรื่องการไม่ส่งรหัสผ่าน รหัส OTP และภาพส่วนตัวให้ใครแม้จะเป็นคนที่คุยกันมานาน
สมดุลระหว่างการดูแลกับการเคารพพื้นที่ส่วนตัว
การเฝ้าระวังที่ดีคือการสร้างข้อตกลงร่วมกัน เช่น ช่วงเวลาใช้เครื่อง พื้นที่ที่ผู้ปกครองช่วยดูได้ และช่องทางที่เด็กขอความช่วยเหลือได้ทันที หากผู้ปกครองแอบอ่านทุกแชทโดยไม่บอก เด็กอาจย้ายไปใช้ช่องทางลับซึ่งยิ่งเสี่ยงต่อการถูกคุกคาม